1
Department of Philosophy, Bingöl University, Bingöl 12000, Türkiye
2
Department of Philosophy, Akdeniz University, Antalya, 07000, Türkiye
Abstract
Traditional historiography approaches the history of science and thought by focusing on specific civilizations and cultural spheres. However, this perspective ignores the history that occurred outside of the processes that shaped European civilization. This problem also prevails to Turkish-Islamic thought and the history of science and philosophy. This article aims to highlight this issue and propose solutions to overcome it. Subsequently, the discussion focused on how a methodology and style could be developed specifically for Turkish-Islamic thought and the history of science. Today, it is more acceptable to view science as “the consensus of the scientific community”. Based on this acceptance, Thomas Kuhn’s understanding of the history and sociology of science provides a helpful perspective for research on Turkish-Islamic thought and the history of science. However, it is prudent to avoid adhering to a single interpretation, as this would prevent us from reading the history of Turkish-Islamic science on its own terms. The primary question that needs to be addressed and the problem that requires a solution is how Turkish-Islamic thought and science can be understood within their own context, which necessitates new explorations beyond existing findings. As part of our analytical efforts in this article, Teoman Duralı’s concept of philosophy-science has been examined, and it has been demonstrated that the concept of “philosophy-science” presents a picture consistent with contemporary readings of the history of science and is favorable expression for the writing of Turkish-Islamic thought and the history of science.
Keywords
History of Science, Philosophy of Science,Historiography,Turkish-Islamic thought
How to Cite
Titiz, I. E., & Bilgin, O. (2026). A proposal for writing the history of Turkish-Islamic Science and Philosophy based on Teoman Duralı’s understanding of “philosophy-science”. International Journal of Eurasia Social Sciences, 17(63), 200–213. https://doi.org/10.70736/ijoess.2247
📄Akkanat, H. (2018). Varlık’tan oluş’a dönüşümde İslam felsefesini mevzilendirmek. Uluslararası İstanbul felsefe kongresi bildiri kitabı. İstanbul: Mantık Derneği Yayınları.
📄Anlı, Ö. F. (2016). Bilim savaşları: modern bilim imgesinin dönüşümü. Ankara: Phoenix Yayınevi.
📄Arslan, H. (2007). Epistemik cemaat : Bir bilim sosyolojisi denemesi. İstanbul: Paradigma.
📄Bıçak, A. (2004). Tarih felsefesinin oluşumu. Eskişehir:Dergah.
📄Bilgin, Ö. (2014). Sadakat felsefesi. Ankara:Aktif Düşünce Yayıncılık.
📄Bolay, S. H. (2010). Bilimin değeri meselesi. Ankara: Ebabil Yayıncılık.
📄Collingwood, R. G. (2017). Tarih tasarımı. (K. Dinçer, Çev.). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
📄Demir, R. (2016). Bilim tarihçiliğimizde yeni eğilimler. Dört Öge(9), 9-15.
📄Dönmez, S. (2015). Keşfedilmeyi bekleyen medeniyet: felsefenin Batı dışı referanslarına eleştirel bir katkı. Adana: Karahan Kitapevi.
📄Dönmez, S. (2016). “Dede Korkut kitabı” nokta-i nazarından “dürüstlük, sözünde durma, mütevazılık ve merhamet” erdemlerine felsefî bir bakış. İlahiyat Akademi(3), 89-100.
📄Dönmez, S. (2023). Nazariyat Bakımınından Yüzyıllık Felsefe-Bilim Yolculuğumuzun Teşrihi. İçinde: Türk İslam Bilgeliği ve Felsefe. Ankara: Net Kitaplık.
📄Duralı, Ş. T. (2006). Felsefe-Bilim nedir? İstanbul: Dergah Yayınları.
📄Duralı, Ş. T. (2011). Felsefe-Bilim geleneğimizin nirengi noktası Ebûhâmit Gazâlî. Kutadgubilg(20), 17, 40.
📄Duralı, Ş. T. (2021). Sorun nedir? İstanbul: Dergah Yayınları.
📄Duralı, Ş. T. (2022). Din ve felsefe-bilim açısından Doğu ve Batı medeniyetleri. İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları.
📄Eyuboğlu, İ. Z. (2020). Türk dilinin etimoloji sözlüğü. İstanbul: Say Yayınları.
📄Fazlıoğlu, İ. (2014). Kayıp halka: İslam-Türk felsefe-bilim tarihinin anlam küresi: felsefe-bilim yazıları. İstanbul: Ketebe.
📄Fazlıoğlu, İ. (2020). Aded ile mikdar: İslam-Türk Felsefe-Bilim tarihinin mathemata ma-cerası, İstanbul: Ketebe.
📄Fazlıoğlu, İ. (2021a). Derin yapı: İslam-Türk Felsefe-Bilim tarihinin kavram çerçevesi, İstanbul: Ketebe.
📄Fazlıoğlu, İ. (2021b). Nazari ufuk: İslam-Türk Felsefe-Bilim tarihinin zihin penceresi, İstanbul: Ketebe.
📄Gjertsen, D. (2000). Bilim ve felsefe dün bugün (Çev. F. Kurtulmuş). İstanbul: Say Yayınları.
📄Hegel, G. W. F. (2006). Tarih felsefesi. İstanbul: İdea Yayınevi.
📄Heidegger, M. (2009). Metafizik nedir: was ist metaphysik? (Y. Örnek, Çev.). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
📄Khun, T. (2021). Bilimsel devrimlerin yapısı. (N. Kuyaş, Çev.). İstanbul: Kırmızı Yayınları.
📄Koç, Y. (2014). Anadolu mayası. Ankara: Cedit Neşriyat.
📄Kuyaş, N. (2021). Çevirmenin Sunuşu. içinde: Khun, T. (2021). Bilimsel devrimlerin yapısı. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
📄Marx, K. (2010). Yabancılaşma. Ankara: SOL.
📄Musametov, B. (2021). Sınırda durmak: İslam Felsefe-Bilim tarihinde metabasis sorunu, [Yayımlanmamış Doktora Tezi], İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
📄Özlem, D. (2002). Kavramlar ve tarihleri 1. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
📄Özlem, D. (2010a). Bilim felsefesi. İstanbul: Notos Kitap.
📄Özlem, D. (2010b). Tarih felsefesi. İstanbul: Say Yayınları.
📄Özlem, D. (2012). Kültür bilimleri ve kültür felsefesi. İstanbul: Notos Kitap Yayınevi.
📄Rorty, R. (1980). Philosophy and mirror of nature. New Jersey: Princeton University Press.
📄Sarton, G. (2020). Bilim Tarihi Araştırmalarında Yöntem (Unat& Gökdoğan& Palavan, Çev.). İstanbul: Muhayyel Yayıncılık.
📄Scott, G. (2013). Sosyal Bilimler Tarihi ve Felsefesi (H. Kösebalaban, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları.
📄Tülüce, H. A. (2018). Türk tefekkür tarihini temellendirmede yeni bir yorum denemesi. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18 (1), 513-533.
📄Unat, Y. (2020). İkinci baskıya önsöz. İçinde: Bilim tarihi araştırmalarında yöntem (pp. 7-9). İstanbul: Muhayyel Yayıncılık.
📄Yardımcı, A. B. (2019). Bilimsel bilginin sosyolojisi ve keşif-gerekçelendirme ayrimi üzerine. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi(28), 387-403.
📄Yavuz, M. (2022). İslam Felsefe-Bilim tarihinde Kitâb El-Nebât geleneği bakımından bitkiler. [Yayımlanmamış Doktora Tezi], İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.