1 Ministry of National Education, Ankara, 06000, Türkiye
2 Faculty of Sports Sciences, Gazi University, Ankara, 06000, Türkiye
3 Department of Materials Science, Aksaray University, Aksaray, 68100, Türkiye
Abstract
The aim of this study was to examine the relationships between physical education and sports teachers’ metacognitive awareness, decision-making styles, and self-efficacy perceptions in terms of gender, professional seniority, and type of institution. A descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was employed. The study group consisted of 142 volunteer physical education and sports teachers, including 67 females and 75 males, selected through convenience sampling. Percentage and frequency analyses, independent-samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analysis were used to analyze the data. The findings indicated that physical education and sports teachers had high levels of metacognitive awareness (x̄= 4,04), teacher self-efficacy perceptions (x̄=7,60), and vigilant decision-making style scores (x̄=1,61). The correlation analysis revealed a weak, positive, and statistically significant relationship between metacognitive awareness and teacher self-efficacy perceptions (r =0,276; p<0,001). However, no statistically significant relationship was found between metacognitive awareness and decision-making styles or between self-efficacy perceptions and decision-making styles. Overall, the findings indicated that higher levels of metacognitive awareness were associated with higher levels of teacher self-efficacy, whereas no significant relationship was found between metacognitive awareness and decision-making styles. These findings suggest that metacognitive awareness is an important factor supporting teachers’ self-efficacy beliefs.
Keywords
Movement education, teacher, executive cognition,decision making,perceived competence
How to Cite
Tuzcuoglu, S., Yildiz, M., Aydos, L., & Yazicioglu Calisan, H. (2026). Investigating the relationship between metacognitive awareness, decision making styles and self-efficacy perceptions of physical education teachers. International Journal of Eurasia Social Sciences, 17(65), 1233–1249. https://doi.org/10.70736/ijoess.2333
📄Akın, A., Abacı, R., & Çetin, B. (2007). Bilişötesi Farkındalık Envanteri’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(2), 671–678.
📄Aktağ, I. (2011). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen yeterliği üzerine etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 22(1), 13–23.
📄Aktağ, I., Şemşek, Ö., & Tuzcuoğlu, S. (2017). Determination metacognitive awareness of physical education teachers. Journal of Education and Training Studies, 5(9), 63–69. [Crossref]
📄Ashford, M., Abraham, A., & Poolton, J. (2021). Understanding a player's decision-making process in team sports: A systematic review of empirical evidence. Sports, 9(5), Article 65. [Crossref]
📄Ayan, V., & Demircan, Y. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin problem çözme becerilerinin, karar verme stillerinin ve örgütsel bağlılık düzeylerinin incelenmesi. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 11–29. [Crossref]
📄Bakioğlu, B., Küçükaydın, M. A., & Karamustafaoğlu, O. (2015). Öğretmen adaylarının bilişötesi farkındalık düzeyi, problem çözme becerileri ve teknoloji tutumlarının incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 22–33.
📄Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
📄Collie, R. J., Shapka, J. D., & Perry, N. E. (2012). School climate and social–emotional learning: Predicting teacher stress, job satisfaction, and teaching efficacy. Journal of Educational Psychology, 104(4), 1189–1204. [Crossref]
📄Çapa, Y., Çakıroğlu, J., & Sarıkaya, H. (2005). The development and validation of a Turkish version of the Teachers’ Sense of Efficacy Scale. Eğitim ve Bilim, 30(137), 74–81.
📄Çorapçı, A. (2015). Sınıf öğretmenlerinin karar verme stilleri ve iş doyum düzeylerinin tespiti (Yayın No. 412306) [Yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Deli, Ş. C. (2019). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin duygusal zekâ ve karar verme stillerinin incelenmesi (Yayın No. 605862) [Yüksek lisans tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Demirsöz, E. S. (2014). Bilişüstü farkındalık ve geliştirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 112–123.
📄Deniz, M. E. (2004). Üniversite öğrencilerinin karar vermede öz saygı, karar verme stilleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(15), 23–35.
📄Dennis, J. L., & Somerville, M. P. (2023). Supporting thinking about thinking: Examining the metacognition theory-practice gap in higher education. Higher Education, 86(1), 99–117. [Crossref]
📄Dent, A. L., & Koenka, A. C. (2021). A meta-analysis investigating the association between metacognition and math performance in adolescence. Educational Psychology Review, 33(4), 1547–1583. [Crossref]
📄Ekici, G. (2006). Meslek lisesi öğretmenlerinin öğretmenlik özyeterlik inançları üzerine bir araştırma. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(24), 87–96.
📄Ercan, S. (2007). Sınıf öğretmenlerinin bilimsel süreç beceri düzeyleri ile fen bilgisinin özyeterlik düzeylerinin karşılaştırılması (Uşak ili örneği) (Yayın No. 206606) [Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Filiz, N. (2020). Öğretmen adaylarının teknoloji bağımlılığının, problem çözme ve karar verme becerisi ile ilişkisinin incelenmesi: Kastamonu örneği (Yayın No. 630462) [Yüksek lisans tezi, Kastamonu Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Fives, H., & Buehl, M. M. (2010). Teachers’ articulation of beliefs about teaching knowledge: Conceptualizing a belief framework. In L. D. Bendixen & F. C. Feucht (Eds.), Personal epistemology in the classroom: Theory, research, and implications for practice (pp. 470–515). Cambridge University Press. [Crossref]
📄Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911. [Crossref]
📄Fleur, D. S., Bredeweg, B., & van den Bos, W. (2021). Metacognition: Ideas and insights from neuro- and educational sciences. npj Science of Learning, 6, Article 13. [Crossref]
📄Fono, D., & Zohar, A. (2024). Metacognitive instruction: Central aspects of pre-service and novice in-service teachers’ knowledge and professional development. Professional Development in Education, 50(10), 1766–1789. [Crossref]
📄Gacar, A. (2011). Türkiye’deki beden eğitimi ve spor öğretim elemanlarının karar verme ve atılganlık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Yayın No. 281369) [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Gurvitch, R., & Metzler, M. (2013). Aligning learning activities with instructional models. Journal of Physical Education, Recreation & Dance, 84(3), 30–37. [Crossref]
📄Holzberger, D., & Prestele, E. (2021). Teacher self-efficacy and self-reported cognitive activation and classroom management: A multilevel perspective on the role of school characteristics. Learning and Instruction, 76, Article 101513. [Crossref]
📄Kaplan, Z. (2024). Sınıf öğretmenlerinin üstbilişsel farkındalıkları ve üstün yetenekli eğitimine yönelik tutumlarının incelenmesi (Yayın No. 851760) [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
📄Kartal, E. (2021). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinde duyguların karar verme ve öz yeterlik üzerine etkisi (Yayın No. 696207) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Korkut, K., & Babaoğlan, E. (2012). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(16), 269–282.
📄Marulis, L. M., Baker, S. T., & Whitebread, D. (2022). Metacognition: History, measurements, and the role in early childhood development and education. Learning and Motivation, 78, Article 101786. [Crossref]
📄Merkebu, J., Veen, M., Hosseini, S., & Varpio, L. (2024). The case for metacognitive reflection: A theory integrative review with implications for medical education. Advances in Health Sciences Education, 29(4), 1481–1500. [Crossref]
📄Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Millî Eğitim Bakanlığı.
📄Orakcı, Ş., Yüreğilli Göksu, D., & Karagöz, S. (2023). A mixed methods study of the teachers' self-efficacy views and their ability to improve self-efficacy beliefs during teaching. Frontiers in Psychology, 13, Article 1035829. [Crossref]
📄Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). OECD Learning Compass 2030: A series of concept notes. OECD Publishing.
📄Özenoğlu Kiremit, H. (2006). Fen bilgisi öğretmenliği öğrencilerinin biyoloji ile ilgili özyeterlik inançlarının karşılaştırılması (Yayın No. 186547) [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
📄Papaleontiou-Louca, E. (2019). Do children know what they know? Metacognitive awareness in preschool children. New Ideas in Psychology, 54, 56–62. [Crossref]
📄Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st Century Learning.
📄Schraw, G., & Dennison, R. S. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology, 19(4), 460–475. [Crossref]
📄Schwarz, N., Jalbert, M., Noah, T., & Zhang, L. (2021). Metacognitive experiences as information: Processing fluency in consumer judgment and decision making. Consumer Psychology Review, 4(1), 4–25. [Crossref]
📄Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1995). Decision-making style: The development and assessment of a new measure. Educational and Psychological Measurement, 55(5), 818–831. [Crossref]
📄Soyer, F., & İnaler, E. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile akademik özyeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Balıkesir Üniversitesi örneği). Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 245–256.
📄Soysal, Y., & Soysal, S. (2025). Describing teacher educators’ metatalk moves enacted for teaching how to teach concepts. Education Inquiry, 16(4), 694–726. [Crossref]
📄Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
📄Thienngam, S., Promlek, A., & Thongsaard, K. (2020). Influence of teachers’ metacognitive skills on development of early-childhood students. Australian Journal of Teacher Education, 45(1), 18–32. [Crossref]
📄Tschannen-Moran, M., & Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–805. [Crossref]
📄Tuzcuoğlu, S., & Mirzeoğlu, A. D. (2018). Examination of relationship between metacognitive awareness, problem solving and teacher efficacy perceptions of physical education and sport teachers. Journal of Physical Education and Sport Studies, 10(2), 83–101. [Crossref]
📄UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO.
📄Üstüner, M., Demirtaş, H., Cömert, M., & Özer, N. (2009). Ortaöğretim öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları. Mehmet Akif Ersoy Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(17), 1–16.
📄Ward, P., Ayvazo, S., Dervent, F., Iserbyt, P., Kim, I., & Li, W. (2021). Skill analysis for teachers: Considerations for physical education teacher education. Journal of Physical Education, Recreation & Dance, 92(2), 15–21. [Crossref]
📄World Economic Forum. (2023). The Future of Jobs Report 2023. World Economic Forum.
📄Yenice, N. (2012). Öğretmen adaylarının öz-yeterlik düzeyleri ile problem çözme becerilerinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(39), 36–58.
📄Yılmaz, B. H., & Hergüner, G. (2023). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin zaman perspektifleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişki. The Online Journal of Recreation and Sports, 12(3), 326–335. [Crossref]
,
Mehmet Yildiz2