1
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Osmaniye, Türkiye
2
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Tarih Bölümü, Osmaniye, Türkiye
Abstract
Çalışmada Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yaygın eğitim kurumları olan Halkevleri’nin faaliyetleri ulusal basın ele alınarak incelenmiştir. Bu incelemenin hedefi ise 1932-1950 yılları arasında Halkevleri şubeleri tarafından yapılan faaliyetlerin basındaki etkileri tespit edilmesidir. Böylece vatandaşların gözünde eleştirel bir yaklaşımla ele alınan faaliyetlerin basında nasıl yankı bulduğu ve vatandaşlar tarafından bu faaliyetlerin benimsenme olgusu tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Ulusal basın taraması ile verilere ulaşmak oldukça meşakkatli bir iş olmakla birlikte halkın olaylara bakış açısının tespit edilmesi ve buradan halkın genel durumu hakkında bir çıkarımda bulunmak mümkündür. Çalışmanın ana kaynağı olarak Cumhuriyet Gazetesi e-arşivi kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama ve doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma 18.12.1932 ve 22.03.1951 tarihleri arasındaki Halkevleri başlıklı haberlerden derlenmiştir. 157 adet konferans başlıklı haber tespit edilmiştir. Tespit edilen haberler konu içeriklerine göre sağlık, ekonomi, güzel sanatlar, toplumsal ve tarih başlıklarına ayrılmıştır. Bu başlıklarda yapılan faaliyetler analiz edilmiştir.
18.12.1932 ve 22.03.1951 tarihleri arasında derlenen haberlerin incelenmesi sonucunda konferans haberlerinin ilki 1933 yılında son haber ise 1950 yılında tespit edilmiştir. Bu haberlerde 41 sağlık, 18 ekonomi, 38 güzel sanatlar, 40 toplumsal ve 23 adet tarih alanında konferans haberi tespit edilmiştir. Bu konferansların içerikleri Halkevi nizamnamesi göz önüne alınarak değerlendirilmiş ve vatandaşların konferanslara katılımı ile dönemin güncel olayları dahil edilerek yorumlanmıştır.
Keywords
Hayat Boyu Öğrenme,Çağdaşlaşma,Konferans,Halkevleri,Cumhuriyet Gazetesi
How to Cite
Akyürek, M. A., & Candeğer, Ümmügülsüm. (2024). Halkevleri konferans haberlerinin Cumhuriyet gazetesine yansımaları (1932-1950). Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 19(37-38), 28–45. https://doi.org/10.70736/timad.2150
📄Akkoyun, T. (2000). Cumhuriyetin ilk yıllarında bekârlık vergisi teşebbüsleri. Tarih İncelemeleri Dergisi, 15(1), 183-198.
📄Akkuş, T., Kumaş, N., & Sarıtunç, B. (2020). Erken cumhuriyet döneminde yoksullukla mücadele kapsamında halkevleri sosyal yardım şubelerinin rolü. International Journal of Social Inquiry, 13 (1), 61-86. [Crossref]
📄Akyürek, M. A. (2024). Halkevleri faaliyetlerinin Cumhuriyet Gazetesi’ne yansımaları üzerine basın kritiği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Osmaniye.
📄Albayrak, M. (2023). Halkevleri ve Ülkü Dergisi’nin Türk Siyasi, toplumsal ve kültürel yaşamındaki yeri. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 17-36. [Crossref]
📄Aydemir, B. (2023). Halkevleri ve erzurum halkevi kültür dergilerinde tiyatro. Turcology Resarch, 78, 462-470. [Crossref]
📄Aykac, M., & Aykaç, N., (2020). Hayat boyu öğrenme bağlamında Türkiye’nin modernleşmesinde halkevleri ve halkodaları (1932-1951). Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 532-549. [Crossref]
📄Aysal, N. (2017). Tek Parti Döneminde Cumhuriyet Halk Partisi Dördüncü Büyük Kurultayı (9-16 Mayıs 1935). History Studies, 1(9), 21-45.
📄Candeğer, Ü., & Efe, A., (2023). Türkiye’de Basında Trahom: Cumhuriyet Gazetesi Örneği (1930-1945). Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 27(3), 631-654.
📄Çavdar, T. (1983). Halkevleri. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi. İstanbul: İletişim Yayınları.
📄Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA) 490-1-0-0/3-15-8.
📄Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA) 490-1-0-0/3-12-23.
📄Emgili, F. (2021). Halkevlerinin köy ve köycülük faaliyetleri. Tarih ve Günce- Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Dergisi, 8, 195-226.
📄Erden Kaya, E. (2015). Erken cumhuriyet dönemi ulus inşa sürecinde ırk ve ırkçılık (1923-1938). Akademik Hassasiyetler, 2(3), 21-64.
📄Hakimiyeti Millîye, 20.02.1932. s.1
📄Özdemir, Y., & Aktaş, E., (2011). Halkevleri (1932’den 1951’e). A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 45, 235-262.
📄Özer, İ. (2020). Halkevleri. İstanbul: Selenge Yayınları.
📄Rifat, H. (1934). Zehirli gaz harbi. Ülkü, 4(20), s.131-135.
📄Şimşek, S. (2002). Bir İdeolojik Seferberlik Deneyimi Halkevleri 1932-1951. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Matbaası.
📄Toksoy, N. (2007). Halkevleri bir kültürel kalkınma modeli olarak halkevleri. Ankara: Orion Kitabevi.
📄Zenginoğlu, S. (2022). Avrupa’da ırkçılık düşüncesinin inşası ve günümüzde yeni ırkçılık tartışmaları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(2), 865-879. [Crossref]
📄Zeyrek, Ş. (2006). Türkiye’de Halkevleri ve Halkodaları. Ankara: Anı Yayıncılık.