Neredeyse bütün İslam coğrafyasında özellikle de mimarî eserlerde çeşitli
örneklerini gördüğümüz geometrik (hendesî) bezeme uygulamaları konusunda
çalışmalar yapılmakla birlikte, geometrik kompozisyonların İslam tarihi
sürecinde matematiksel açıdan gelişimi ve coğrafî konuma göre değişimi
açısından ele alınması yeterli değildir. Bu durum sahip olunan mimari
eserlerdeki geometrik bezeme zenginliği ile tezat oluşturmaktadır.
Çalışmamızın amacı özellikle desen üretim metotlarına dikkat çekmek ve
bundan sonraki geometrik desen içeren bilimsel çalışmalarda bu üretim
prensiplerinden hareketle kompozisyon tahlillerinin yapılmasına yol açmak ve
klasik Osmanlı eserlerinde uygulanmış altıgen ve kare kurgulu birim hücrelere
farklı analizlerle ışık tutmaktır. Makalede klasik dönem Osmanlı eserlerinde de
zengin bir çeşitliliğe sahip olan geometrik desen uygulamalarının nerede ve
hangi kompozisyonlarla uygulandığı ortaya konulmaya çalışılmış, Osmanlı
öncesi ile mukayese edilerek desen uygulamalarının nasıl bir sisteme bağlandığı
anlaşılmaya çalışılmış; Şehzade, Süleymaniye ve Selimiye camilerinde birim
hücrelerden hareketle oluşturulmuş bazı desenlerin analizlerine yer verilmiştir.