Osmanlı Döneminde Pirlevganda/Taşkent Kazası’nda Tasavvuf, Tekke ve Zaviyeleri
Abstract
Anadolu’ya, 1071 Malazgirt Zaferinden sonra yerleşmeye başlayan Türkler, kısa
süre sonra kurdukları Türkiye Selçuklu Devleti ile hâkimiyet sahalarını
genişletmişlerdir. Pirlevganda/Taşkent Kazası bu devlete ve Karamanoğulları
Beyliği’ne başkentlik yapan Konya havalisinde yer almakta olup, Osmanlılar
tarafından XV. yüzyılda sınırları içine alınmıştır. Pirlevganda Kazası’nda
tasavvuf alanındaki gelişme devrin ünlü âlim ve mutasavvıfı Ebu Said
Muhammed Hadimî ve ailesinin XVII. yüzyılın ortalarından sonra Hadim’e
yerleşmeleri ve bir medrese kurmaları ile başlamıştır. Hadimî ve çocukları
birçok tekke, zaviye, cami, mescit açarak Nakşibendî Tarikatı’nın burada
yayılmasında etkili olmuşlardır. Pirlevganda Kazası ile ilgili ekseriyeti Hurufat
Defterleri’nde yer alan kayıtlarda bir tekke ve dokuz zaviye tespit edilmiştir. Bu
bilgiler ışığında bölgenin tasavvufî hayatına ışık tutulmaya çalışılmıştır