Açık Erişim

Birinci Dünya Savaşı Asker Zayiatının Tespitinde Henüz Bilinmeyen Önemli Bir Kaynak: “Ahz-ı Asker Kalem Riyasetleri Şifre-i Mevrude Defterleri”

1 Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Tarih Eğitimi Anabilim Dalı

Abstract

Osmanlı Devleti açısından Birinci Dünya Savaşı’nın önemli problemlerinden birisi savaşta ne kadar zayiatın olduğunun tam tespitinin yapılamamış olmasıdır. Osmanlının savaştığı hemen bütün cephelerdeki kayıplarla ilgili verilen rakamlar tartışmaya açık görünmektedir. Ancak, konuyla ilgili kaynaklar değerlendirildikçe, zayiatla ilgili daha doğru rakamlara ulaşılabilecektir. Günümüz kurumsal karşılığı ile Askeralma Bölge Başkanlıkları diyebileceğimiz “Ahz-ı Asker Kalem Riyasetleri”nce tutulan bugünkü karşılığı ile Gelen Evrak Defteri anlamına gelen “Şifre-i Mevrude Defterleri”nde, dönemin cephe ve cephe gerisi faaliyetleri, lojistik çalışmalar ve özellikle personel durumu hakkında önemli kayıtlar bulunmaktadır. Bu araştırmada, tarih literatüründe ilk kez “Ahz-ı Asker Kalem Riyasetleri Şifre-i Mevrude Defterleri”nin, Birinci Dünya Savaşı lojistik faaliyetlerinin özellikle “şehid, esir, kayıp” asker zayiatının tespitinde nasıl bir kıymet içerdiği hususu örneklerle ortaya koyulmuştur.

Keywords

How to Cite

KÖSTÜKLÜ, N. (2018). Birinci Dünya Savaşı Asker Zayiatının Tespitinde Henüz Bilinmeyen Önemli Bir Kaynak: “Ahz-ı Asker Kalem Riyasetleri Şifre-i Mevrude Defterleri”. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 13(26), 19–30. Geliş tarihi gönderen https://rrpubs.com/index.php/timad/article/view/1886

References

📄 AYIN, F., 1994, “Osmanlı Devleti’nde Tanzimattan Sonra Askeralma Kanunları (1839- 1914)”, Genelkurmay ATASE yay, Genelkurmay basımevi, Ankara.
📄 ÇÖKLÜ, Ş., 2014, “I. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Askeralma Usulleri (Ahz-ı Asker)”, Atatürk Araştırma Merkezi yay., Ankara.
📄 KÖSTÜKLÜ, N., 2009, “Milli Mücadele’de Manisa- Uşak- Afyonkarahisar ve Konya Hattı (8. Fırka ve Akşehir Ahz-ı Asker Kalem Riyasetleri Şifre-i Mevrude Defteri)”, Atatürk Araştırma Merkezi yay., Ankara.
📄 KÖSTÜKLÜ, N., 2006, “Balkan Savaşlarından Milli Mücadele’ye Şehitler Üzerine Yapılacak Bilimsel Araştırmalarda Metod ve Kaynak Meselesine Dair Bazı Düşünceler”, Dokuzuncu Askeri Tarih Semineri Bildirileri II, ATASE yay., Ankara, s.205-219.
📄 KÖSTÜKLÜ, N., 2015,“Birinci Dünya Savaşı Sosyal Tarihinin Yeterince Bilinmeyen bir Kaynağı: Vefayata Mahsus Vukuat Defterleri”,Uluslararası Birinci Dünya Savaşı Sempozyumu, Türk Tarih Kurumu , 12-15 Kasım 2015- İZMİR.