1
İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü
Abstract
Alan-go’a, yüzyıllar boyunca Orta Asya’da hükümdar olma ayrıcalığını elinde tutan Cengiz Han’ın Altın Soyunun (Altan Uruğ) efsanevi ata anasıdır. Hindistan’da kurulan Babür İmparatorluğunun üçüncü hükümdarı olan Ekber Şah da Alan-goa’nın kendi atası olduğunu ileri sürdü. Bu iddiayı, kendisinin Cengizliler ile olan Akrabalık bağına dayanarak ortaya koymadı. Aksine, Alan-go’a’nın var oluş nedeninin kendisinin ilahi bir varlık olarak Dünya’ya gelmesi olduğunu ve Cengizlilerin ve diğerlerinin hükmünün kendisi Dünya’ya gelinceye kadar bittiğini ileri sürdü; bu amaçla Alan-go’a hikâyesini sufi mistik bir açıdan İmparatorluğu içinde bulunan farklı dini-kültürel değerlere göre yeniden yorumlattı. Böylece, kendisine gösterişli bir karizma oluşturarak, hakimiyeti altında bulunan farklı dini-kültürel ve etnik özellikler gösteren topluluklara gücünün ve otoritesinin meşruluğunu kabul ettirmeyi amaçladı. Ayrıca, Ekber Şah Alan-go’a efsanesi üzerinden, atası olarak gördüğü Timurileri ve kendi soyundan gelenleri, Cengizlilerden ve Dünya’nın bütün hanedanlıklarından üstün olduğu iddiasında bulundu. İşte bu makalede, Alan-go’a efsanesi Cengizli ve Timurlu gelenek ile karşılaştırılarak, bu efsanesinin Ekber Şah sarayında niçin ve nasıl yeniden şekillendirildiği sorularına cevap aranacaktır.
DALKESEN, N. (2019). Ekber-Name’de Alan-go’a Efsanesinin Yeniden Yorumlanması. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 14(27), 165–182. Geliş tarihi gönderen https://rrpubs.com/index.php/timad/article/view/1892
📄ABU’L FAZL ALLAMI, 2000 (1907), The Akbar Nama of Abu-l-Fazl, translated: H. Beveridge, Low Price Publications, New Delhi.
📄ALAM, M., 2004, The Language of Political Islam; India 1200-1800, Hurst&Company, London.
📄ANOOSHAHR, A., 2012, “Dialogism and Territoriality in a Mughal History of the Islamic Millennium,” Journal of Social and Economic History of Orient, volume:55, Number:2/3, p.220-254.
📄BALABANLILAR, L., 2016, Memory and Dynastic Politics in Early Modern South and Central Asia; Imperial Identity in the Mughal Empire, I. B. Tauris.
📄BEVERIDGE, H., 1912 (1986), A Comprehensive History of India, volume:I With an
📄introduction of J.P. Gulo, Associated Publishing House New Delhi-110005.
📄DALKESEN, N., 2012, ”The Cult of Alan-gho’a and Unique Position of Women in the Chinggisid Dynasties”, Proceedings of Hsiung-nu Empire and the Study of Ancient Mongolian History Conference, Mongolian Academy of Science, Ulanbaatar, p.388-398.
📄FLEISCHER, C., 1986, Bureaucrat and Intellectual in the Ottoman Empire; The Historian Mustafa Âli (1541-1600), Princeton University Press.
📄FOLTZ, R., 1997, “Central Asians in the Administration of Mughal India,” Journal of Asian History, Volume:31, number: 2, p.139-154.
📄, 1998, “Cultural Contacts between Central Asia and Mughal India”, Central Asiatic Journal, volume:42, number:1, p. 44-65.
📄HUSAIN, A., 1971, “Marriages among Mughal Nobles as an Index of Status and Aristocratic Integration”, Proceedings of the Indian History Congress, volume:33,p.304-312.
📄JORDENS, J. T. F., 1999, (Third. Ed.), “Medieval Hindu Devotionalism”, A Cultural History of India, edited: A. L. Basham, Oxford Univ. Press, p. 266-280.
📄DICKSON, M., 1958, Shah Tahmasb and the Ozbeks, Published Phd. Dissertation Thesis, Princeton University.
📄KHAN, I.A., 2001, “State in the Mughal India: Re-examination of the Myths of a Countervision”, Social Scientist, volume:. 30, number:1-2, January-February, p.16-37.
📄HODGSON, M., 1974, Venture of Islam, Conscience and History in a World Civilization; The Gunpowder Empires and Modern Times, volume: 3, University of Chicago press, Chicago & London.
📄KAFALI, M., “Timur,” in İA (MEB), volume: 12/1, s.336.
📄KHANDMIR, 1342/1963-64, Giyas el-Din, Ḥabib al-Siyar fi Akhbar-i Afrad-i Bashar, Vol.3, edited: Jalāl al-Din Huma’i and Muhammad Dabir-Siyaqi, Intisharat-I Khayyam, Tehran.
📄KOLF, D. H. A., 1998, “A Warlord’s Fresh Attempt at Empire,” in the Mughal State 1526-1750, edited: Muzaffar Alam and Sanjay Subrahmanyam, Oxford Univ. Press.
📄LAL, R., 2001, “Settled, Sacred and All-Powerful; Making of new Geneologies and Traditions of Empire under Akbar”, Economic and Political Weekly, volume:36, number:11, March 17-23, p.941-958.
📄MANZ, B. F., 1996, The Rise and Rule of Tamerlane, Cambridge Univiversity Press, Cambridge.
📄O’HANLON, R., 2007, “Kingdom, Household and Body History, Gender and Imperial Service under Akbar”, Modern Asian Studies, volume: 41, number: 5, p. 889-923.
📄RACHEWILTZ, I., 2015, The Secret History of the Mongols: A Mongolian Epic Chronicle of the Thirteenth Century, (shorter version), Edited: Western Washington University.
📄RASHID AL-DIN, Fazlullah, 1387, Cami al-Tavarikh, der Tarikh-i Moghul, Edited: Behmen Kerimi, Ekbal, Tehran.
📄RICHARDS, J. F., 2000, The formulation of Imperial Authority under Akbar and Jahangir, “The Mughal State 1526-1750”, edited: Muzaffar Alam and Sanjay Subrahmanyam, Oxford University Press, p.126-167.
📄RIZVI, S.A.A., 1999, The Muslim Ruling Dynasties, “A Cultural History of India”, Edited: A. L. Basham, Oxford University Press, p. 239-265.
📄ROGERS, J. M., 1995, Mughal Miniatures, British Museum Press, London.
📄SUBTELNY, M. E., 2007, Timurids in Transition; turko-Persian Politics and Acculturation in Medieval Iran, Brill.
📄TAPAR, R., 1990, A History of India, volume:I, Penguin Books, London.
📄SKRYNNIKOVA, T. D., 2010, Rivalary between mongols and Tayići’ut for Authority: Kiyat-Borjigin Genealogy, “Representing power in ancient Inner Asia: Legitimacy, Transmission and The Sacred”, Edited: Isabelle Charleux, Gregory Delaplace, Roberte Hamayon and Scott Pearce. Center for East Asian Studies, Western Washington University, p.6-18.
📄TOGAN, Z. V., 1970, Umumi Türk Tarihine Giriş, Enderun Yayınları, İstanbul.
📄WEBER, M., 1978, Economy and Society - An Outline of Interpretive Sociology, University of California Press, New York, Berkeley, Los Angeles.
📄WOODS, John,1990, Timur’s Geneology, “Intellectual Studies on Islam. Essays Written in Honor of Martin B. Dickson”, University of Utah Press, Salt Lake City, p.88-125.
📄ZIEGLER, N., 1978, Some Notes on Rājpūt Loyalties during the Mughal Period, “Kingship and authority in South Asia”, Edited: J. F. Richards, Univ. of Wisconsin South Asian Studies, Madison, p.215-251.