Açık Erişim

Osmanlı’da Yanlış Planlanmış Bir Yatırım Örneği: Beykoz Kâğıt Fabrikası ve Mühendis Robert Schmith’in Raporu

1 Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitimin Felsefi Sosyal ve Tarihi Temelleri Anabilim Dalı

Abstract

Osmanlı Devleti ilk zamanlardan beri kâğıt ihtiyacının önemli bir kısmını yurt dışından karşılamıştır. Ancak ilerleyen süreçte yerli üretim alanında bir dizi teşebbüs gerçekleştirilmiştir. Bu girişimlerin büyük bir kısmı farklı sebepler nedeniyle neticesiz kalmış ve fabrikalar kapanmıştır. Bunlardan biri de II. Abdülhamit zamanında kurulan Beykoz’daki kâğıt fabrikasıdır. Fabrika özel bir teşebbüs olarak 1893 yılında kurulmuştur. Ancak kısa bir süre faaliyet gösterdikten sonra kapanmıştır. Biriken vergilerine karşılık devlet tarafından fabrikaya el konulmuştur. 1915 yılında fabrikanın restorasyonu için getirilen Mühendis Robert Schmidt’in raporunda fabrikanın kapanmasının esas sebebinin fabrikanın kuruluş sürecinde yapılan yanlışlıklar olduğu ifade edilmektedir. Bu çalışmada Mühendis Robert Schmidt’in Osmanlı makamlarına sunduğu rapor ve diğer arşiv belgeleri çerçevesinde fabrikanın kuruluşundaki hatalar, Beykoz Kâğıt Fabrikasının yeniden açılması için alınması gereken tedbirler ve fabrikanın tasfiye süreci ele alınmıştır.

Keywords

How to Cite

ÇETİN , S. (2021). Osmanlı’da Yanlış Planlanmış Bir Yatırım Örneği: Beykoz Kâğıt Fabrikası ve Mühendis Robert Schmith’in Raporu. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 16(31), 221–240. Geliş tarihi gönderen https://rrpubs.com/index.php/timad/article/view/1926

References

📄 Türkiye Cumhuriyeti Devlet Arşivleri Başkanlığı (BOA), Hariciye Nezareti Tercüme Odası (HR. TO) 603.14.
📄 Türkiye Cumhuriyeti Devlet Arşivleri Başkanlığı (BOA), Maliye Nezareti Emlak-ı Emiriyye Müdüriyeti (ML. EEM). 1056.3; 1219.29; 1178.31.
📄 Çadırcı, M. (2013). Tanzimat döneminde Anadolu kentlerinin sosyal ve ekonomik yapısı. Ankara: TTK.
📄 Damlıbağ, F. (2015, Bahar). Hamidiye kâğıt fabrikası, OTAM, 37, 19-60.
📄 Eldem, V. (1994). Osmanlı İmparatorluğu’nun iktisadi şartları hakkında bir tetkik. Ankara: TTK.