Açık Erişim

Birinci Dünya Savaşı’ndan Milli Mücadele’ye Lice Kazası

1 Batman Üniversitesi, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Abstract

Coğrafi konumu nedeniyle Lice, tarihin en eski dönemlerinde olduğu gibi Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele yıllarında da kritik öneme sahip bir belde olmuştur. Lice’den yola çıkarak Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale, Kafkas, Suriye-Filistin, Irak-Basra ve Hicaz-Yemen Cephelerindeki çarpışmalara katılanların sayısı hiçte az değildir. Bölge, tarihin en kaotik zamanlarından birini yaşarken vatansever Liceliler, yanı başındaki Bingöl, Bitlis ve Muş’un işgaline karşı da kayıtsız kalmamışlardır. Türk vatanının kurtuluşu için amansız bir direniş örneğinin sergilendiği Milli Mücadele yıllarında ise, bin bir zorlukla baş etmeye çalışan Liceliler ellerinden geldiği ölçüde Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının yanında yer almışlardır. İlçe merkezinde oluşturulan zararlı yapılanmaya karşın milli bir örgüt kurulamamıştır. Ancak Lice halkı, Diyarbakır eşrafı ve bürokratlarının tesis ettiği milli-dini organizasyonlara destek vermişlerdir. Dönemin İlçe Müftüsü Ankara fetvasını imzalayarak örnek bir duruş sergilemiştir. Aralıksız devam eden savaşlardan yılan Liceli askerlerin bir bölümü ordudan firar etmişlerdir. Bu yüzden Milli Mücadele sürecinde Lice ve çevresinde asayişin sağlanması hayli zor olmuştur. Hani ve Kulp yörelerinde prestij sahibi bazı kişilerin ulusal direniş lehine çağrıda bulunmaları firarilerin sayısını biraz da olsun azaltmıştır. Liceliler, özellikle El-Cezire ve Batı Cephelerinde milli birliklerin yanında yer alarak düşmana karşı direnç göstermişlerdir.

Keywords

How to Cite

ÖZTEKE , F. . (2021). Birinci Dünya Savaşı’ndan Milli Mücadele’ye Lice Kazası . Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 16(31), 197–220. Geliş tarihi gönderen https://rrpubs.com/index.php/timad/article/view/1927

References

📄 Abakay, M. A. (1995). Diyarbakır Folklorundan Kesitler Celâl Güzelses Diyarbakır Halk Musikisi Üzerine İnceleme. Diyarbakır: Diyarbakır Belediyesi Yayınları.
📄 Akçora, E. (1994). Van ve Çevresinde Ermeni İsyanları. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
📄 Akşin, S. (1983). İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele. İstanbul: Cem Yayınları.
📄 Atatürk, M. K. (2011). Nutuk. (Haz. Şefik Memiş ve İsmail Şen). İstanbul: Tıpkı Basım-Çevrimyazı.
📄 Aytepe, O. (1998). Yeni Belgeler Işığında Kürdistan Teali Cemiyeti. Tarih ve Toplum, (174), 330-346.