Tasavvuf kültürü; Allah, kâinat ve insan arasında bir bütünlük kurar. Bu nedenle tasavvuf, âşkın ve bütünlüğün felsefesidir. İnsan, insan-ı kâmil görüşü bağlamında Allah Teâlâ’nın en yüksek derecede muhatabı ve ilahî isim-sıfatların yansımasıdır. Tasavvuf anlayışına göre, yaratılan canlı-cansız, şuurlu-şuursuz her varlık, Allah’ın ilahî isim ve sıfatlarının birer aynası olarak kabul edilir. Yüce isimlerinin yansımalarını kâinatta ve varlıkta gören bir kişi; manevî heyecan, coşku, huzur, ilahî âşk ve iç huzuru duyar. Bu ilahî âşk, heyecan, coşku ve huzur hali içerisinde insanın kendisinden geçmesine ve Rabbini bulma haline, ‘vecd’ denir. Nefsinin sesini duyan kişi, Yüce Allah’a yönelince derin bir coşku veya hüzün hâli yaşamaya başlar. Bunun sonucunda vecd, insanı Allah’ın isim ve sıfatlarıyla bütünlük kurmaya yönlendirir. İlahî âşk, coşku, heyecan ve huzur haliyle kendinden geçerek Rabbini bulma hali olan ‘vecd’ halinin tasavvufî ve psikolojik etkileri bulunmaktadır. Vecd halinin etkisiyle insan; cezbe, müşâhede ve âşkı yaşar. Aynı zamanda insan, vecd halinin etkisiyle kendini-gerçekleştiren, kendini-aşan, kişilik bütünlüğü yakalayan ve kendini keşfeden kişilerin özelliklerini taşımaya başlar.