Açık Erişim

İki Din Bir Değer: Aziz Mamas (Şammas Baba)

1 Aksaray Valiliği - Temel İslam Bilimleri, Tasavvuf

Abstract

Toplumların tarih boyunca kendi dinamikleri çerçevesinde birtakım özel anlam yükledikleri, bir diğer deyişle kutsiyet atfettikleri şahsiyetler ve dînî inanç ve toplumsal hafızasına dayalı olarak önem atfettikleri mekânlar her daim var olagelmiştir. Müslüman toplumlarda evliya, ermiş ve yatır gibi kavramlarla karşılığını bulan saygıdeğer kişilikler, İslam’ın geldiği dönemlerden itibaren görülmüştür. Bu kişiler genellikle gerçek bir şahsiyet iken kimi zaman da somut olarak tanınmasa da varlığı kabul edilen suretler şeklinde toplum algısında yerini almıştır. İslam tasavvuf anlayışında bu tarz saygı gören kişiler daha çok “evliya” olarak nitelenirken Hıristiyan düşüncesinde “aziz” kavramıyla; Yahudilik’te de yine aynı “aziz” kavramıyla ifade edilmektedir. İslam düşüncesindeki evliya motifi, Allah’ın sevgili kulu, duaları makbul zât, hayra vesile olan kişiler olarak öne çıkmıştır. Diğer semâvî denilebilecek dinlerde de bu kişiler zor zamanlarda kendilerine tevessül edilen, uzun bir ömür süren, kerâmet gösteren, zaman ve mekân sınırlarını a şan kişiler olarak düşünülmüştür. Her dinin saygıdeğer kişilikleri kendi içlerinde bir kıymet ve sahiplenmeye haiz iken bazı isimler ortak bir değer olarak sahiplenilebilmektedir. Çalışmamızın konusunu teşkil eden ve Müslümanlarca “Şammas Baba”, Hıristiyanlarca “Aziz Mamas” olarak bilinen zât, bunlardan biridir. Şammas Baba bu özelliği nedeniyle çalışmaya değer bulunup bu çalışmanın konusu olmuştur.

Keywords

How to Cite

ULU, M. . (2022). İki Din Bir Değer: Aziz Mamas (Şammas Baba) . Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 17(33), 159–187. https://doi.org/10.5281/zenodo.6526518

References

📄 Attar, F. (2012). Evliyâ Tezkireleri, Çev.: Süleyman Uludağ, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
📄 Aydoğan, T. (2020). Aksaray Efsaneleri, Aksaray: Aksaray Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları.
📄 Budak, D. (2012). Anadolu’da Yaşamış Aziz ve Azize Hayatlarının Dinler Tarihi Açısından Değerlendirilmesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya.
📄 Çelebi, İ. (1998). “Hızır”, TDV İslam Ansiklopedisi, c. 17, İstanbul: TDV Yayınları, ss. 406-409.
📄 Demir, N. - Mehmet Dursun Erdem. (2006). Türk Kültüründe Battal Gazi Destanı, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 1/1 Summer 2006, ss. 106-159.