Spor yapma alışkanlığının bilişsel beceriler üzerine etkisi


Özet Görüntüleme: 32 / PDF İndirme: 26

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.70736/jrolss.496

Anahtar Kelimeler:

Benton testi, cattel zeka testi̇, kognitif beceri, spor

Özet

Bu çalışma spor yapma alışkanlığının kognitif beceriler üzerine etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma spor yapan 53 ve spor yapmayan 55 katılımcı olmak üzere toplam 108 kişi ile yapılmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgi formu, Benton Görsel Bellek Testi ile Cattel 2A Zekâ Testi uygulanmıştır. Spor yapma durumuna göre, Benton Görsel Bellek Testi ile Cattel 2A Zekâ Testi ortalamaları incelendiğinde, yüksek düzeyde anlamlı farkın spor yapan katılımcılar lehine olduğu tespit edilmiştir. Spor yapma süresi çoklu karşılaştırma sonucunda, anlamlı fark spor yapmayanlar ile 3-5 yıl arasında ve 1-3 yıl ile 3-5 yıl spor yapanlar arasında olduğu ortaya çıkmıştır. Düzenli spor yapma durumuna göre, spor yapanlar ile yapmayanlar arasında yüksek düzeyde anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Spora başlama nedeni çoklu karşılaştırma sonucuna göre, yüksek düzeyde anlamlı fark spora başlama nedeni olmayanlar ile eğlenceli bir yönü olduğu için spora başlayanlar arasında olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, spor yapma alışkanlığının normal gelişim gösteren bireylerde kognitif beceriler ve zekâ üzerinde olumlu etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmanın sonuçları fiziksel aktivite ve motor gelişimin kognitif beceriler üzerine de olumlu etkisinin olduğunu ortaya koymuştur.

Referanslar

Abadie, B. R., & Brown, S. P. (2010). Physical activity promotes academic achievementand a healty life style when incorporated into early childhood education. Forum on Public Policy Online, (5), 1-8.

Adiloğulları, İ., & Görgülü, R. (2015). Sporda duygusal zekâ envanterinin uyarlama çalışması. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi, 1(2), 83-94.

Akandere, M., Aktaş, S., & Er, Y. (2018). Zihinsel antrenman ve spor. Türkiye Barolar Birliği, 60-74.

Aksu, Ö. (2018). Karate sporcularının sürdürülebilir güvenliği, duygusal zekâ ve kişilik kapsamlı değişkenlere göre gidişat. [Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi]. Bartın.

Albayrak, Ö., & Eliöz, M. (2023). Spor yapma alışkanlığının özel gereksinimli çocukların kognitif becerilerine etkisi. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 42(1), 1-32.

Atakurt, E., Şahan, A. & Erman, K. A. (2017). Oryantiring eğitiminin dikkat ve bellek üzerine etkisinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(4), 127-134

Bayram, S. (2019). Düzenli spor yapan ve yapmayan ortaokul öğrencilerinin motorsal beceri düzeyleri ve akademik başarılarının karşılaştırılması. [Yüksek Lisans Tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi]. Kütahya.

Benton, A.L. (1974), Benton visual Retention test. Revised visual retention test manual. New York: Psychological Corporation.

Bilgin, E. (2017). Ortaokul öğrencilerinin fiziksel uygunlukları ve akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Ankara.

Cengiz, Ş., & Pulur, A. (2008). 12 haftalık futbol eğitiminin 8-10 yaş grubu çocukların bedensel-kinestetik ve müzik zekâ gelişimi üzerine etkisi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 165-173.

Coşkun, A. (2010). Küçük yaşta yoğun spor yapan çocuklarda, bilişsel yapının ve motor gelişimin insan çizim ve motor gelişim testleriyle araştırılması. [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi]. İstanbul.

Çalı, O., & Kangalgil, M. (2020). Spor liselerinde öğrenim gören öğrencilerin çoklu zekâ alanlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi (İç Anadolu Bölgesi örneği). Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(2), 49-57.

Çimen, E., & Yaman, M. D. (2020). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin spora başlama nedenleri ve beklentileri (Güneydoğu Anadolu bölgesi örneği). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 25-39.

Emniyet, N. (2018). Türkiyedeki rafting ve akarsu kano slalom sporcularının spora başlama nedenleri ve beklentilerinin belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü]. Erzurum.

Eraslan, M. (2016). Gençlerde duygusal zekâ ve empatik eğilim düzeylerinin yaş, cinsiyet ve spor yapma değişkenlerine göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(4), 1839-1852.

Erturan, A. G., & Göde, O. (2008). İlköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinin bedensel/kinestetik zeka erişilerinin cinsiyet ve spor yapma durumlarına göre karşılaştırılması. Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 19(1), 23-34.

Erturan, G., Dündar, U., & Yapıcı, A. (2005). İlkoğretim okulu öğrencilerinin zeka alanları ile sporsal uygunluklarının karşılaştırılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Denizli.

Fox, C. K., Barr-Anderson, D., Neumark-Sztainer, D., & Wall, M. (2010). Physical activity and sports team participation: Association swith academic outcomes in middle school and high school students. Journal of School Health, 80(1), 31-37.

Gatsis, G., Strıgas, A., & Ntasıs, L. (2021). Contribution of emotional intelligence to taekwondo athlete’s performance . Journal of Physical Education & Sport, 21(3), 1976-1980.

Gökbel, S., Karabulak, A. & Atay, E. (2022). Beyin temelli beceri çalışmalarının tenis öğrenimi üzerine etkilerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(2), 40-51.

Görgüt, İ. (2012). 11-14 yaş grubu hentbolcuların spora başlama nedenleri ve yaşam doyumlarının incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, İnönü üniversitesi]. Malatya.

Gül, D. (2006). Somut işlem döneminde olan 8-9 yaş çocukları ile soyut işlem döneminde olan 12-13 yaş çocukların görsel bellek farklılıkların incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi]. İstanbul.

Gündoğdu, S. D. (2017). Türkiye’de performans tenisi yapan sporcuların tenise başlama nedenleri ve beklentileri (Diyarbakır örneği). [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi]. İstanbul.

İlhan, A., Mirzeoğlu, D., Aktaş, İ., & Demir, V. (2005). Çoklu zeka uygulamaları doğrultusunda işlenen cimnastik ve voleybol ünitelerinin öğrencilerin bilişsel ve psiko-motor yönden gelişimlerine olan etkisi. Spormetre, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 5-10.

Keleş, Ö., & Alpkaya, U. (2016). Ortaokul öğrencilerinin düzenli sportif aktivite ve okul başarı puanlarının karşılaştırılması. Marmara Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 31-36.

Kurtaran M., Baktır S., Şeker Abanoz E., & Yeldan İ. (2019). Üniversite öğrencilerinde ağrı, aleksitimi, emosyonel durum ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi. Sakarya Tıp Dergisi, 9(3), 433-441.

Mandolesi L, Polverino A, Montuori S, Foti F, Ferraioli G, Sorrentino P., … et al. (2018). Effects of physical exercise on cognitive function in gand wellbeing: biological and psychological benefits. Frontiers in Psychology 10, 1-11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00771.

Metan, H., & Küçük, V. (2017). 12-14 yaş grubu düzenli spor yapan ve yapmayan bireylerin çoklu zekâ yönüyle karşılaştırılması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(49), 327-333.

Morales, J., Gomis, M., Pelicer-Chenol, M., Garcaa-Masa, X., Gamez, A., & Gonzajlez, L. (2011). Relation between physical activity and academic performance in 3rd- year secondary education students. Perceptual & Motor Skills, 113(2), 539-546.

Orhan, İ. (2020). Ortaokul öğrencilerinin dikkat becerilerinin sporculuk ve sınıf düzeylerine göre incelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research, 3(1), 22-28.

Öztürk, F. (1998). Toplumsal boyutlarıyla spor (1. Baskı). Bağırgan Yayınevi.

Ratey, J. J., & Loehr, J. E. (2011). The positive impact of physical activity on cognition during adulthood: A review of underlying mechanisms, evidence and recommendations. Reviews in the Neurosciences, 22(2), 171–185.

Reed, J. A., Einstein, G., Hahn, E., Hooker, S. P., Gross, V. P., & Kravitz, J. (2010). Examining the impact of integrating physical activity on fluid intelligence and academic performance in an elementary school setting: A preliminary investigation. Journal of Physical Activity & Health, 7(3), 343-351.

Renk, M., İbiş, S. & Aktuğ, Z. B. (2020). 10-13 yaş grubu çocuklarda oyunsal etkinliklerin dikkat gelişimine etkisi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 181-193

Sarı, E. (2016). Çocuklarda özgüven gelişimi. Nokta e-kitap.

Sarıkabak, M., & Çelebi, M. (2019, Ekim 28-29). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ve problem çözme becerilerinin incelenmesi. 11. Uluslararası Spor Camiası Sempozyumu, Antalya.

Semerci, A. (2020). Farklı branştaki sporcuların bilişsel davranışçı ve fiziksel düzeylerinin çoklu zeka üzerine etkisinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi]. Hatay.

Serin, E., & Okludil, K. (2020). Nörogelişimsel hareket eğitimi ve spor. Dünya Sağlık ve Tabiat Bilimleri Dergisi, 3(1), 45-58

Sibley, B. A., & Etnier, J. L. (2003). The relationship between physical activity and cognition in children: A meta-analysis. Pediatric Exercise Science, 15(3), 243-256.

Sing, R., & Devi, K. S. (2013). Attitude of higher secondary level student towards games and sports. International Journal of Physical Education, Fitnes sand Sports, (4), 80-85.

Singh, A., Uijtdewilligen, L., Twisk, J., Van Mechelen, W., & Chinapaw, M. (2012). Physical activity and performance at school: A systematic review of the literature including a methodological quality assessment. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 166(1), 49-55.

Stevens, T. A., To, Y., Stevenson, S. J., & Lochbaum, M. R. (2008). The importance of physical activity and physical education in the prediction of academic achievement. Journal of Sport Behavior, 31(4), 368-388.

Sunar, C. (2019). Anaokulu çocuklarında görsel algı gelişimini destekleyici trampolin ve hareket eğitimi programlarının dikkat ve görsel algı gelişimine etkisinin değerlendirilmesi. [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi]. İstanbul.

Şahin, R. (2023). Evde akıl oyunları oynayan çocukları ve ailelerinin akıl oyunları hakkında görüşlerinin incelenmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10(3), 763-790.

Şahinler, Y. (2021). Tenis sporcularının demografik değişkenler açısından zeka türlerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(2), 1-16.

Şenduran, F. (2006). Askeri liselerde sporcu öğrencilerle sporcu olmayan öğrencilerin problem çözebilme, strese karşı koyabilme, uyum becerileri ve başarı düzeyleri [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Marmara Üniversitesi.

Tamporowski, P. D., Davis, C. L., Miller, P. H., & Naglieri, J. A. (2008). Exercise and children’s intelligence, cognition and academic achievement. Educational Psychology Review, 20(2), 111-131.

Tekin, M. (2008). Orta öğretimde öğrenim gören öğrencilerden spor yapan ve yapmayanlar arasındaki yaratıcılık ve çoklu zekâ alanlarının araştırılması [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi.

Temel, Z. F., Kurtulmuş, Z. & Kaynak, K. B. (2016). Bilişsel gelişim eğitim programının 5-6 yaş çocuklarının dikkat algı ve bellek gelişimlerine etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 25-49.

Turan, M., Koç, K., Ulucan, H., & Yüce, M. (2020). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin ruhsal zeka düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(1), 25-37.

Uyar, A. (2023). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 62-82.

Varol, İ. (2020). Sporcuların liderlik özellikleri ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Antalya.

Vazou, S., Gavrilou, P., Mamalaki, E., Papanastasiou, A., & Sioumala, N. (2012). Does integrating physical activity in the elementary school classroom influence academic motivation?. International Journal of Sport & Exercise Psychology, 10(4), 251-263.

Yanar, N. (2017). Tenis, squash ve badminton sporcularında duygusal zekâ düzeylerinin incelenmesi. [Doktora Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. Bursa.

Yıldırım, Y., & Sunay, H. (2009). Türkiye’de performans tenisi yapan sporcuların tenise başlama nedenleri ve beklentileri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(3), 1-7.

Yıldız, G. H. (2006). Ortaöğretim kurumları spor alanında okuyan öğrencilerin spora başlama ve alanı seçme nedenleri ile beklentileri. [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. Ankara.

Yılmaz, S., Demir, A., Kepoğlu, A., & Zerdeci, S. (2004). İstanbul ilinde ilköğretim seviyesinde lisanslı olarak judo yapan öğrencilerin sosyo-ekonomik yapılarına göre illerindeki judo faaliyetlerine bakışlarına ilişkin bir araştırma. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 3(1), 81-87.

Yılmaz, Ş. (2019). Okul dışı fiziksel aktivite programlarına katılan ve katılmayan öğrencilerin akademik başarılarının araştırılması. [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. İstanbul.

İndir

Yayınlanmış

12/31/2024

Nasıl Atıf Yapılır

Kara, E., & Eliöz, M. (2024). Spor yapma alışkanlığının bilişsel beceriler üzerine etkisi. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 650–661. https://doi.org/10.70736/jrolss.496

Sayı

Bölüm

Araştırma Makalesi